معرفی رشته مهندسی راهآهن
حملونقل؛ شاخصی برای توسعه پایدار
صنعت حملونقل همواره یکی از شاخصهای اصلی رشد، پیشرفت و توسعه پایدار کشورها به شمار میرود. هرچه شبکههای حملونقل یک کشور گستردهتر، ایمنتر و کارآمدتر باشند، مبادلات اقتصادی با سرعت و هزینه کمتر انجام میشوند، سرمایهگذاریها رونق میگیرند و فرصتهای اشتغال و رفاه اجتماعی افزایش مییابد. به همین دلیل کیفیت و گستره حملونقل، نقشی بنیادین در ارتقای رقابتپذیری و جایگاه بینالمللی کشورها ایفا میکند.
موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و اهمیت صنعت ریلی در کشور
ایران با موقعیت جغرافیایی ویژه خود در قلب منطقه، از مزیتهای کمنظیری برخوردار است. قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بینالمللی شرق–غرب و شمال–جنوب، دسترسی همزمان به خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و دریای خزر در شمال، و همسایگی با کشورهای متعدد، ایران را به چهارراه طبیعی تجارت جهانی تبدیل کرده است. این ویژگیها فرصتهای بیبدیلی برای توسعه زیرساختهای حملونقل و تبدیل کشور به یک هاب منطقهای در حوزه لجستیک و ترانزیت کالا فراهم میکند.
در میان انواع شیوههای جابهجایی، صنعت ریلی برای ایران جایگاهی ویژه دارد. وسعت سرزمینی کشور، فواصل طولانی بین مراکز جمعیتی و صنعتی و همچنین اهداف کلان در حوزه ترانزیت بینالمللی، ایجاب میکند که ریل بهعنوان یک گزینه ایمن، کمهزینه، پرظرفیت و سازگار با محیطزیست توسعه یابد. حملونقل ریلی با کاهش مصرف انرژی، ارتقای ایمنی و امکان جابهجایی انبوه بار و مسافر، بهعنوان انتخابی راهبردی برای آینده کشور مطرح است؛ به همین دلیل در اسناد بالادستی نیز توسعه ریلی به عنوان اولویت اصلی حملونقل کشور مورد تأکید قرار گرفته است.
معرفی رشته مهندسی راهآهن
در این مسیر، هدف از آموزش رشته مهندسی راهآهن، تربیت نیروهای متخصصی است که بتوانند طراحی، ساخت، نگهداری و بهرهبرداری سامانههای ریلی را بر عهده گیرند. این رشته ماهیتی چندوجهی دارد و تلفیقی از دانش مهندسی عمران، مکانیک، برق، صنایع، مواد و کامپیوتر است. دانشجویان در طول تحصیل، با اجزای مختلف سیستم ریلی شامل ناوگان، خط و سازههای فنی، علائم و سیگنالینگ و قوانین بهرهبرداری آشنا میشوند و میآموزند چگونه بهرهبرداری ایمن و اقتصادی یک شبکه ریلی را مدیریت و بهینهسازی کنند. دروس این رشته طیف گستردهای از مباحث را پوشش میدهند؛ از برنامهریزی و زمانبندی حرکت قطارها، طراحی ایستگاهها و پایانههای باری و مسافری و تحلیل اقتصادی پروژههای حملونقلی گرفته تا مدیریت نگهداشت و استفاده از ابزارهای دادهمحور برای شبیهسازی و تحلیل عملکرد سیستم.
گرایشها و وضعیت فعلی رشته مهندسی راه آهن در دانشگاه
رشته مهندسی راهآهن دارای گرایشهای متعددی همچون مهندسی بهرهبرداری راهآهن (حملونقل ریلی)، مهندسی ماشینهای ریلی، مهندسی خط و سازههای ریلی و مهندسی راهآهن برقی است. در حال حاضر در دانشگاه صنعتی کرمانشاه، گرایش مهندسی بهرهبرداری راهآهن فعال است و برنامهریزی برای راهاندازی سایر گرایشها نیز در حال انجام میباشد. اهمیت این گرایش تا حدی است که در دفترچه انتخاب رشته بهعنوان یکی از رشتههای هدفِ اولویتدار کشور درج شده و نشاندهنده نیاز ملی به تربیت نیروی متخصص در این حوزه است. متخصصان این رشته به مدیریت استفاده بهینه از منابع، امکانات و تأسیسات شبکه راهآهن و تجهیزات متحرک ریلی میپردازند.
آینده شغلی و فرصتهای کاری
فارغالتحصیلان مهندسی راهآهن، بهویژه در گرایش بهرهبرداری، از آینده شغلی متنوعی برخوردارند. آنان میتوانند در شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت قطار شهری در کلانشهرها، وزارتخانههای مرتبط از جمله راه و شهرسازی و کشور، سازمان برنامه و بودجه و همچنین در شرکتهای مالک ناوگان مسافری و باری نظیر رجا، ریل پرداز سیر، فدک و سایر بهرهبرداران خصوصی فعالیت کنند. علاوه بر این، حضور در شرکتهای مشاور و پیمانکار فعال در ساخت، نگهداری و تعمیرات زیرساختهای ریلی یا شرکتهای تعمیر و نگهداری ناوگان ریلی نیز از دیگر فرصتهای شغلی پیش روی این فارغالتحصیلان است.
با توجه به نقش کلیدی حملونقل ریلی در توسعه کشور، مهندسی راهآهن رشتهای است که هم به نیازهای حیاتی کشور در زمینه حملونقل پاسخ میدهد و هم برای دانشجویان مسیری روشن و آیندهدار در بازار کار با توسعه این صنعت ترسیم میکند. انتخاب این رشته، گامی است به سوی مشارکت در پروژههای بزرگ ملی و ایفای نقش در توسعه پایدار کشور.
چارت ورودی 1402 و ماقبل
چارت ورودی 1403 و 1404
| مدیر گروه | تلفن |
| مهندس هنگامه شمسی پور | 1106 |
| کارشناس گروه | |
| مهندس بشیر حیدریان | 1212 |
بازدیدها: 185